Vik Franke Liegt & Zwijgt

Cineast Vik Franke is zolang embedded geweest in Afghanistan dan hij niet alleen meeschiet met militairen maar ook de waarheid liquideert. Wat wil namelijk het geval. Het blad Humo plaatste een paar weken geleden een interview met hem over filmen van special forces. Hoewel ik in België woon lees ik Humo nooit, evenmin mijn vrienden. Dus via een website kwam ik er eergisteren pas achter dat Franke zei dat Nederlandse commando's mij haten. Dat zal best -al merk ik er in de praktijk niks van. Wel schrijf ik over excessen, het doodschieten van ongewapende burgers door Nederlandse militairen in Irak en Afghanistan. En dat vinden ze vast niet leuk. Want het beeld moet zijn dat we daar zijn om mensen te helpen en achter terroristen aanzitten, zoals toentertijd in Nederlands-Indië.

Franke mag onaardige dingen over mij zeggen. Op mijn beurt vertel ik dat ik zijn manier van werken, monddood gemaakt door vrijwillige censuur, een aanfluiting is. De media dienen instanties als het leger te controleren, niet andersom. Maar ditmaal gaat Franke verder. Om zijn gelijk te halen gaat hij grofweg liegen. Want in een reportage van Zembla kijkend in de camera zou ik hebben gezegd: 'Ik zit nu vér buiten Tarin Kowt, de kogels vliegen me hier om de oren.' Terwijl ik uitsluitend in de Afghaanse provinciehoofdstad zou hebben verbleven. De betreffende journalist van Humo was of ook embedded of gewoon te lui om de uitspraak te controleren want hij vraagt Franke niet van: 'Dat riekt naar karaktermoord. Moét je dat zeggen van Defensie? Toon mij het bewijs!'

En dat vraag ik Franke ook: 'Kom op met die quote, leugenaar.' Maar ik kan lang wachten. Hij erkent overigens dat hij de uitspraak heeft gedaan, want als eerste heb ik uiteraard hem gebeld. 'Ik weet wat ik heb gezien', liet hij weten. Hij zou het 'dubbelchecken.' Terwijl hij per sms stoer het bericht zond: 'fouten geef ik direct toe.' En toen werd het stil. Doodstil. Die quote bestaat namelijk niet. Controleer zelf in Uruzgan ongecensureerd uit 2006. Dat ik niet buiten Tarin Kowt kwam wordt daarin gelogenstraft. Ik reed er over de weg van Kandahar naar toe! Ook zijn er beelden van doodsbange agenten elders buiten TK.

Sommige volgers op Twitter suggereren mij om de zaak te laten rusten. Maar dat was ik niet van plan. Het zijn lieden als Vik Franke die bloedige feiten over de oorlog in Afghanistan verhullen en de waarheid met dit soort uitspraken onderuit proberen te halen in ruil voor gratis reizen, gratis eten en gratis lokaal transport. In dit geval mede-gefaciliteerd door Humo. Mijn stelling is: Wanneer je je als mediaman of -vrouw serieus wil nemen, dan mag je niet zwijgen over de honderden burgerdoden door beschietingen en bombardementen die -let wel- uit onze naam vallen. Toen niet en nu ook niet. Zelfs negeren is toegeven aan onrecht.

De foto nam ik van Vik Franke in Uruzgan. Hij droeg een militair uniform. Een paar dagen later zou hij zelfs een geweer hebben gepakt om mee te schieten.

5 Reacties

Joost schreef deze reactie

woensdag 15 juni 2011

Beste Arnold Karskens, Het verkondigen van leugens is natuurlijk nooit goed. Zeker niet als iemand zijn persoonlijke integriteit in twijfel wordt getrokken, gebaseerd op onwaarheden. Deze boodschap zal niemand tegen de borst strijken, denk ik. Indien beide zaken dus waar zijn, de uitspraken van Franke gecombineerd met het niet bestaan van uw uitspraak, dan is dit betreurenswaardig. Echter, het is ook duidelijk te zien dat uw betoog doorweven is met emotie, ongerelateerde uitspraken en ad homini. Zo begint u het verhaal met een aantal uitspraken die ik onder de gordel vind. Het ethische debat rondom embedded journalistiek is nog lang niet uitgevochten; er zijn wellicht zelfs voordelen van embedded journalistiek, want de paar beelden die ik heb gezien uit "On Killing" hadden niet unembedded gemaakt kunnen worden. Het laat beelden zien die wel degelijk iets toevoegen aan het complete plaatje. Wellicht geldt het omgekeerde in sterkere mate voor unembedded journalistiek, omdat hier zaken besproken worden die anders geknipt worden, maar dat neemt niet weg dat embedded journalistiek ook een bijdrage levert. Het dus alleen zijn 'embedded' lijkt mij geen valide punt om een persoon op aan te vallen. Als we het dan toch over waarheid hebben. (wordt vervolgt)
Joost schreef deze reactie

woensdag 15 juni 2011

Daarnaast is er het ethische punt van het schieten. Ik vind dit een lastig punt en ik neem aan dat u dit ook vindt. Waarom neem ik dat aan? Omdat ik denk dat als we vanuit een meta-ethisch perspectief gaan kijken, we zullen zien dat 'waarheid' het eerste slachtoffer is als we de grijze gebieden over boort gooien en alleen in termen van zwart/wit en goed/fout gaan denken. Moeten journalisten zich mengen in een vuurgevecht? Nou liever niet natuurlijk. Maar op welk punt is iemand een journalist en op welk punt doet iemand gewoon iets wat menselijk is? Neem een journalist die meegaat met de brandweer, embedded om het maar zo te noemen, en onverwacht in brandend gebouw verzeild raakt. Mag hij dan slechts observeren? Of mag hij de grens overschrijden en een gewonde oprapen; of zelfs helpen de situatie te redden, omdat hij anders zelfs ook omkomt? Het loopt redelijk vaak slecht af met journalisten in oorlogsgebieden en de vraag is zelfs of de Taliban in dit geval het onderscheid zelfs had opgemerkt tussen journalist en militair. Moet men tot de loop tegen de slaap wordt gedrukt passief blijven en observeren? Waar ligt het omslagpunt? En wat mag er vervolgens wel en niet? Wie weet was de inbreng van de journalist in kwestie wel dé inbreng die ze uiteindelijk allemaal gered heeft. Wie weet. Dus een losse opmerking over "hij niet alleen meeschiet", zonder een argument, komt ook niet verder dan zwartmakerij, een ad hominem. (wordt vervolgd)
Joost schreef deze reactie

woensdag 15 juni 2011

Dan het, aan de titel te zien, eigenlijke punt van uw betoog. De leugen. De beschuldiging die uw integriteit in twijfel trekt. Tja, daarin moet ik u denk ik gelijk geven, het kan niet. Het zou volwassen en professioneel zijn geweest als Vik Franke zijn fout had erkent en terug was gekomen op zijn woorden. Loog hij bewust? Was het een misconceptie? Geloofde hij echt dat u deze uitspraak gedaan had? Heeft hij last van valse herinneringen? Dat laatste is in het geheel niet ondenkbaar, het gebeurt vaker dan u denkt. Maar die vragen zijn eigenlijk in geheel niet belangrijk meer, zolang de heer Franke niet op zijn uitspraken terugkomt. Dat, tegen beter weten in, is wel een bewuste actie en verwerpelijk. En voor een journalist, naar ik hoop strevend naar ‘objectieve’ verslaglegging met empirische bronnen, zeer onethisch. Psychologisch gezien is het wellicht te verklaren, waarschijnlijk had Franke deze overtuiging echt - waarom zou hij hem anders live op tv doen, hij weet hoe makkelijk uitspraken te controleren zijn – en heeft hij deze geïntegreerd met zijn mening over u. Toen hij erachter kwam dat deze overtuiging van het bestaan van de uitspraak toch onwaar bleek, zat hij nog steeds met zijn mening en moest hij zijn cognitieve dissonantie oplossen. Volgens mij is dat verkeerd gegaan en heeft het zijn mening alleen maar versterkt (een beetje als de 21 mei onheilsprofeten). Het is wellicht begrijpelijk in psychologische termen, maar uiterst jammer. Dus, over zijn uitspraken en de nare aanval op uw integriteit die daarin schuilde geef ik u gelijk, maar u speelt zelf ook niet het allermooiste spelletje. Wellicht is het handig om de polemiek te begraven? De strijdbijl te begraven? Als consument van uw beider journalistieke bijdragen moet ik zeggen dat ik beide bijdragen waardeer. Het zou nog fijner zijn als u elkaar vervolgens op inhoudelijke punten bedebateerd, in plaats van op de man Met vriendelijke groet, Joost
Michiel Frielink schreef deze reactie

woensdag 03 augustus 2011

Arnold Karskens, één van de laatste JOURNALISTEN van Nederland. Hulde en tegelijkertijd diep-triest.
foxhond. schreef deze reactie

vrijdag 01 juni 2012

Beste Mr knarskens. Ik snap vik franke wel dat hij een wapen opnam en begon te knallen op taliban. Als je je als journalist plots vind in een situatie waar je bent omsingeld door taliban en in een hinderlaag bent gezet en de kogels vliegen je om de oren. Zou iedereen dit hebben gedaan op een gegeven moment spreek je dan gewoon van zelfverdediging. wel jammer dat vik niet op zijn woorden terugkwam. En bovendien jammer dat u en vik het niet kunnen vinden. Ik vind ze jullie beiden zeer goede verslaggevers en jullie zouden sterker staan door samen te werken.

Plaats een reactie

Arnold Karskens, oorlogsverslaggever